เลือดข้นคนจาง : ภาพสะท้อนบทบาทของผู้หญิงในสังคมของคนไทยเชื้อสายจีน

ละครที่มาแรงที่สุดในช่วงนี้ ที่ใคร ๆ หลายคนกำลังติดตามและลุ้นกันอย่างใจจดใจจ่อ เรียกได้ว่าคนดูต่างก็สวมบทบาทเป็นโคนันยอดนักสืบ ตามสืบว่า “ใครฆ่าประเสริฐ” จากละครเรื่องเลือดข้นคนจางของผู้กำกับมากฝีมืออย่าง คุณย้งทรงยศ สุขมากอนันต์ ที่นอกจากจะสร้างปมการฆาตกรรมในครอบครัวแล้ว ยังนำเรื่องราวชีวิต ขนบและความเชื่อ ของคนไทยเชื้อสายจีนโดยนำมาถ่ายทอดผ่านตัวละครในเรื่องอย่างสมจริง และที่น่าสนใจคือมีการหยิบยกประเด็นเรื่องบทบาทของผู้หญิงในสังคมของคนไทยเชื้อสายจีนมาตีแผ่ ให้คนดูได้เห็นอีกแง่มุมหนึ่ง ว่าสถานะของลูกผู้หญิงในสังคมจีนนั้นเป็นอย่างไร โดยผู้กำกับได้นำเสนอให้เห็นผ่านตัวละคร “ภัสสร” ซึ่งเป็นลูกสาวในตระกูลคนไทยเชื้อสายจีน ซึ่งเป็นตระกูลที่มีฐานะร่ำรวย แต่ด้วยความที่ลูกสาวก็คือ ภัสสรนั้นได้ทุ่มเท และบริหารโรงแรมเป็นเวลากว่า 20 ปี แต่กลับไม่ได้รับส่วนแบ่งมรดกที่เป็นธรรม และนอกจากปมเรื่องมรดกแล้ว ยังมีรายละเอียดยิบย่อยที่ผู้กำกับได้สอดแทรก และถ่ายทอดให้เห็นว่าบทบาทของลูกสาวในสังคมจีนนั้น ไม่ได้ถูกให้ความสำคัญเท่ากับลูกชาย จากประเด็นดังกล่าวเราจะกลับมาย้อนดูว่า เพราะอะไรผู้หญิงในสังคมจีนหรือสังคมคนไทยเชื้อสายจีนจึงมีความสำคัญน้อยกว่าผู้ชาย

เพราะเหตุใด ในสังคมจีน จึงให้ความสำคัญกับลูกชายมากกว่าลูกสาว

อันที่จริงแล้ว หากย้อนไปตั้งแต่สมัยโบราณ หรือยุคเก่า ๆ เราจะเห็นว่าผู้ชายมักจะมีบทบาท และมีอำนาจเหนือกว่าผู้หญิงเสมอ ไม่ว่าจะเป็นวัฒนธรรมของชนชาติใดก็ตาม แต่พอถึงยุคปัจจุบันที่โลกเปลี่ยนแปลงไปมาก ความอิสระเสรีก็เริ่มไหลบ่าเข้ามาเรื่อย ๆ จนกระทั่งมีการรณรงค์เรื่องความเท่าเทียมของสิทธิสตรีมากขึ้น ส่งผลให้ปัจจุบันนี้ผู้หญิงเริ่มมีบทบาทและตระหนักถึงบทบาทของตน แต่อย่างไรก็ตามในบางสังคม ก็ยังคงยึดถือขนบธรรมเนียมแบบเดิมอยู่ จะเห็นได้ชัดในสังคมของคนจีน หรือคนไทยเชื้อสายจีน ที่ถึงแม้ว่าผู้หญิงจะเริ่มเข้ามามีบทบาทมากขึ้น แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่าความเชื่อและกรอบแนวคิดเหล่านั้นยังคงอยู่ในรูปแบบของวัฒนธรรม ขนบประเพณีต่าง ๆ และที่เป็นเช่นนี้ก็อาจเนื่องจากว่าความเชื่อเหล่านั้นได้ฝังลึกในรากเหง้าของวิถีชีวิตคนกลุ่มนั้นไปแล้ว โดยต้นกำเนิดแนวคิดนั้น ๆ ส่วนใหญ่ก็มาจากลัทธิและความเชื่อต่าง ๆ

อิทธิพลทางความคิด ที่หยั่งรากลึกในความเชื่อที่ว่า “ลูกชายสำคัญมากกว่าลูกสาว”

ย้อนกลับไปสมัยก่อน แนวความคิดเรื่องผู้ชายเป็นใหญ่ของคนในสังคมจีน สันนิษฐานว่าได้รับอิทธิพลมาจาก ลัทธิขงจื๊อ ที่เน้นความกตัญญูเป็นสำคัญ และได้กำหนดบทบาทหน้าที่การเลี้ยงดูบิดามารดาให้เป็นของลูกชายโดยเฉพาะลูกชายคนโต ส่วนลูกสาวนั้นเมื่อแต่งงานไปแล้วก็จะถือว่า เป็นคนในตระกูลอื่น ต้องตัดขาดจากครอบครัวเดิมของตน และต้องทำหน้าที่คอยดูแลพ่อแม่ของสามีเหมือนดูแลพ่อแม่ของตนเอง ซึ่งในละครเรื่องเลือดข้นคนจางก็มีการถ่ายทอดประเด็นนี้ออกมาให้คนดูได้เห็นด้วยเช่นกัน

นอกจากนี้หลักความคิดตามลัทธิขงจื๊อ ยังให้ความสำคัญกับลูกชายคนโตของครอบครัว ที่จะเป็นผู้สืบทอดเชื้อสายของตระกูล ตลอดจนเป็นผู้นำการประกอบพิธีกรรมต่าง ๆ ของครอบครัว โดยเฉพาะพิธีกรรมงานศพของพ่อแม่ เช่น ตามประเพณีจีน ต้องเป็นลูกชายเท่านั้นที่สามารถนำวิญญาณพ่อแม่ไปสู่สรวงสวรรค์ การไม่มีลูกชายจึงเปรียบเสมือนการไม่มีผู้นำในการพิธีกรรมดังกล่าว (Wikipedia 2008; ภาพันธ์ รักษ์ศรีทอง และองอาจ เดชา 2551 อ้างถึงในกาญจนา ตั้งชลทิพย์, 2551)

จะเห็นว่า ไม่ว่าโลกจะเปลี่ยนแปลงไปมากเพียงใด แต่สิ่งหนึ่งที่หยั่งรากลึกในแนวความคิด และความเชื่อของคนในแต่ละสังคม โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสังคมจีน ก็คือขนบธรรมเนียมประเพณีแบบดั้งเดิม ที่สะท้อนออกมาผ่านการดำเนินชีวิต ผ่านพิธีกรรมต่าง ๆ และก็ยังคงดำเนินต่อไปเช่นนั้น และแม้ว่าคนในสังคมจะตื่นตัวเรื่องสิทธิสตรีมากขึ้น แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่าปัจจุบันผู้หญิงก็ยังต้องต่อสู้ ดิ้นรนกับความไม่เท่าเทียมในสังคมหลาย ๆ ด้าน ต้องพยายามพิสูจน์ตัวเองให้โลกเห็นในแบบที่ผู้หญิงเป็น และเห็นคุณค่าที่แท้จริงที่ซ่อนอยู่ในความสวยงาม

Marie King

Related posts